Toornige tweetakt
Ik had ze wel zien aankomen, de hesjes. De kost van brandstof, het moet gezegd, rijst al langer de pan uit. De beweging van de ‘gilets jaunes’ wordt intussen aangegrepen om allerhande min of meer gerelateerde grieven te ventileren. Muitende jongeren dikken ’s nachts het tumult aan met brandende Clio’tjes en 207’s, al dan niet omvergeduwd. Driehonderdduizend activisten, meer dan vierhonderd gewonden, twee doden; door het land van Robbespiere waart het spook van de ‘peak oil’, de theorie die al decennia lang sociale ontwrichting voorspelt bij schaarse/dure olie.
De misnoegde motards – enkele jaren geleden gingen ze nog op het achterste wiel tegen het dragen van hesjes – hebben een punt. Maar liefst 62% van de Franse benzineprijs en 59% van de dieselprijs bestaat uit taxen. Terwijl de hele samenleving reeds heftig ophoest om des lands chronisch dichtgeslibde transportaderen fluïde te houden. Jaarlijks laten 400.000 EU-burgers door luchtvervuiling vroegtijdig het leven. Goed, dood zijn kost niets, maar het maandenlange gereutel werkt al eens op de zenuwen. En de portefeuille. Samen uit, samen in de longkliniek. Je zou voor minder dwars gaan liggen op een – excuseer – fucking autostrade.
Het kost allemaal te veel, aldus de faux-lederen rijders. Joost weet wat we bijvoorbeeld uitgeven om ‘ginder achter’ een hele poppenkast aan olie-sheikhs braaf te houden, de ene tegen de andere uit te spelen, omver te werpen. Donald Trump heeft het over een slordige 7 triljard dollar die de VS sinds 9/11 in het Midden-Oosten spendeerden. Volgens Brown University gaat het om slechts 4,4 triljard. Omgerekend een slordige drieduizend achthonderdvijfenzestig miljard Euro (lees dat getal nog maar eens, luid op), voor democratie en de lange wimpers van de Saoedische kroonprins; ik zeg maar iets. Europa betaalt de rekening in aanslagen, vluchtelingenstromen, en onbehagen melkende kermispolitici.
Ik had de hesjes dus al eerder verwacht. Afgelopen 24 januari bijvoorbeeld: de warmste sinds het begin van de metingen. Op 19 april: de heetste ooit. 26 juli: dito. Een soort staking, zoals die van schoolkinderen in Stockholm, maar dan met knielappen en bolle jekkers. “Het kost te veel aan de pomp.” Én, aldus een kniesoor, aan eroderende kustgebieden, ruïneuze orkanen, smeulende suburbs, en mislukte oogsten. Er komt een moment dat je de snelweg op moet. Om hem te stoppen; de road to hell die Chris Rea dertig jaar geleden bezong. Alle hesjes aan dek!
Ik had er alleen geen gele verwacht, maar groene.